2017 – 2018 Üretim Yılı Zeytinyağı Üretim Tahmini

IOC (International Olive Council – Uluslararası Zeytin Konseyi)’nin 16 Ekim 2017 tarihli raporuna göre bu yıl dünyada 2.854.000 ton zeytinyağı üretilecektir.

15:37, 03 Ocak 2018 tarihinde, Zir. Yük. Müh. Aydın Şener tarafından eklendi.

IOC (International Olive Council – Uluslararası Zeytin Konseyi)’nin 16 Ekim 2017 tarihli raporuna göre bu yıl dünyada 2.854.000 ton zeytinyağı üretilecektir. Bu rapora göre; belirtilen miktar geçen yıl gerçekleşen 2.538.000 tonluk üretimin % 12 kadar fazlasıdır. Son 5 yılın üretim ortalaması olan 2.945.000 tonluk üretim dikkate alındığında ise bazı bölgelerde yaz mevsiminde görülen sıcak dalgası ve kuraklığın üretimi önemli ölçüde etkilediği söylenebilir.

Dünya’nın en büyük zeytinyağı üreticisi olan İspanya’da beklenen üretim tahmini –geçen yıldan %10 az olmak üzere- 1.150.000 tondur. İtalya’da ise –geçen yıldan %75 fazla olmak üzere- 320.000 ton üretim beklentisi vardır. Yunanistan’da geçen yıl yaşanan meyve sineği salgını ve sıcak dalgalarının etkisini kaybetmesi sonucunda bu yıl 300.000 ton üretim beklenmektedir.

Tunus geçen yılın üretimini ikiye katlayarak 220.000 ton üretimi yakalayacak, Fas geçen yıldan biraz fazla olmak üzere 120.000 ton üretim yapacak, Portekiz; ülkedeki geniş dikimler sayesinde tahmin edilen 110.000 ton üretime erişmesi halinde ülkesindeki tüm zamanların rekor seviyesini yakalamış olacaktır. Cezayir ise 80.000 ton üretim yapacaktır. Güney yarımküredeki Arjantin’in 37.500 tonluk üretim ile kendi rekorunu kırması beklenmektedir.

Öte yandan IOC, dünyada bu yıl 2.889.000 ton zeytinyağı tüketileceği tahmininde bulunmakta ve üretim tahmini ile oluşan farkın stoktan karşılanacağı tahminini yürütmektedir.

Ülkemizin zeytin ve zeytinyağı üretim tahminine gelince durum özetle şöyledir.

Geçen yıllarda Tarım Bakanlığı ülkesel rekolte tahmin çalışması yapmak üzere UZZK (Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi)’ne görev verir ve ilgili kuruluşların katılımı ile ülkemizin zeytin yetiştirilen tüm bölgelerinde çalışma yapılarak o yılın zeytin ve zeytinyağı üretim tahmini genellikle ekim ayı başında açıklanırdı.  

Bu yıl (tam adı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı olan) Tarım Bakanlığı UZZK (Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi)’ne benzer bir görev vermedi ve rekolte tahmin çalışmasını ve bu işin koordinasyonunu bizzat Bakanlığın yapacağını açıkladı. Geçen yıllarda olduğu gibi zeytin üretilen bölgelerde ve zeytin üretimi ile ilgili kuruluş temsilcilerinin katılımı ile bir çalışma yapıldı. Çalışmaya Bakanlığa bağlı Zeytincilik Araştırma Enstitüsü, zeytin üretimi yapılan il müdürlüklerinin ilgili elemanları, İzmir Ticaret Borsası elemanları, UZZK elemanları ve Tariş Zeytin ve Zeytinyağı Kooperatifi elemanları katıldı. Sonuçların açıklanmasını Bakanlığın yapması beklenirken bu yazının hazırlandığı tarihe kadar Bakanlıktan herhangi bir açıklama yapılmadı.

Bu durum üreticiyi, tüccarı, ihracatçıyı ve tüketiciyi olumsuz etkilemekte ve piyasaya bir belirsizliğin hakim olmasına neden olmaktadır. İhracatçı firmalar genellikle bir yıl önceden devreden stok üzerine o yılın üretim tahminini koyarak elde edilecek zeytinyağı miktarını belirler, bu miktardan o yıl içinde tüketilecek zeytinyağı miktarını ve stokta devredilebilecek miktarın toplamını çıkarır ve kalan miktarı (iç piyasadaki ve dış piyasadaki fiyatın tutması halinde) ihraç edebileceğini düşünür. Dünya piyasalarında elde edilen pazar payının elde tutulabilmesi için ihracatın devamlılığının sağlanması önemlidir. Ortada resmi kuruluşlarca açıklanmış bir miktar olmayınca her kişi ve kuruluşun elbette bir tahmini ve kendi tecrübelerine göre bir öngörüsü olacaktır fakat bütün bu hesaplamalar kişisel veya kurumsal tahminlerin ötesine geçemez.

Ülkemizde zeytinyağı rekolte tahmini resmi kuruluşlarımızca açıklanmamış olmasına karşın IOC (International Olive Council – Uluslararası Zeytin Konseyi) yukarıda belirtilen 16 Ekim 2017 tarihli raporunda bu yıl için hem dünya hem de ülkemiz zeytinyağı üretim tahminini açıklamıştır. Buna göre ülkemizde bu yıl 180 bin ton zeytinyağı üretilecektir. Bu miktar üretim ülkemizdeki zeytinyağı üretiminin dengeli bir şekilde devam ettiğine işaret etmektedir. Son 4 üretim sezonunun üretim miktarları şu şekildedir. 2013-2014 yılından başlamak üzere sırası ile 140 bin ton, 189 bin ton, 143 bin ton ve 177 bin ton.

Bu duruma göre ülkemiz bu sezondaki 180.000 tonluk üretimi ile dünyada zeytinyağı üretimi bakımından; İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’tan sonra beşinci ülke olacaktır. Tarım Bakanlığı daha önce dünyada zeytinyağı üretiminde İspanya’dan sonra 2. ülke olma hedefini benimsemiş ve ilan etmişti. Mevcut durum bu hedefe ulaşılmasının pek yakın olmadığını göstermektedir.  

Yorum Yap
NE DEDİLER
Henüz yorum yapılmamıştır!