KIRMIZI MUZ

Dünya’da yaygın olan ve ülkemizde de yaygın olarak bilinen muz çeşidi “sarı muz”dur. Bunun dışında “kırmızı muz”, “elma muzu” ve “pişirmelik muz” gibi farklı muz çeşitleri de vardır. En yaygın olanı ise (sarı muzdan sonra) “kırmızı muz”dur.

14:48, 02 Mart 2018 tarihinde, Zir. Yük. Müh. Aydın Şener tarafından eklendi.

Bilimsel adı yani Latincesi Scitaminales takımından, Musaceceae familyasına bağlı Musa cavendishii Lam. veya Musa paradisicia L. türleri olan muzun anavatanı Çin’in güneyi, Malezya, Endonezya, Hindistan ve Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardır. Günümüzde de en çok bu bölgeler ile Güney Amerika, Orta Kuzey Amerika ve Afrika’da üretilmektedir. Az miktarda da olsa başka ülkelerde de üretimi vardır. Örneğin ülkemizde Anamur, Bozyazı, Alanya, Gazipaşa ve çevresinde yetiştirilmektedir. Ülkemizde tarif edilen bu bölgenin ortak özelliği Toros Dağları’nın güney yamaçları ve bu dağların kuzey rüzgarlarından korunduğu mikroklima bölgesi olmasıdır.  

Muz insanlar tarafından bilinen en eski meyvelerden birisidir. Asurlular ve Eski Mısırlılar muz bitkisini tanıyorlardı. Diğer taraftan M.Ö. 6. yüzyıldan beri Hindistan’da yetiştirildiğine ve tüketildiğine dair bazı kanıtlar vardır. Ülkemizde ilk defa ikliminin uygun olduğu değerlendirilerek Alanya’da yetiştirilmiştir.

Muz bir tropikal iklim bitkisidir. Ortalama sıcaklığın 25 – 27 derece olduğu bölgelerde yetiştirilir. Kışın sıcaklığın 2 – 3 dereceye düştüğü yerlerde bitkiyi korumak için (sera içinde yetiştirmek veya serayı ısıtmak gibi) tedbir almak gerekir. Sıcaklığın sıfır dereceye düştüğü yerlerde muz bitkisi zarar görmeye başlar, toprak üstü kısımları ölür. Aşırı sıcak ortamlarda da bitki iyi gelişemez. Ayrıca gece ve gündüz, yaz ve kış sıcaklık farklılıklarının yüksek olduğu bölgeler de muza göre değildir. Ülkemizde Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölge kuzey yarım kürede muzun yetiştirilebileceği en kuzey sınırdır.

Muzun gövdesi toprak altındadır ve yumru şeklindedir. Bu gövdeden çıkan kökler uygun şartlarda 50 cm yanlara ve 70 cm derinliğe kadar inebilir. Meyveyi oluşturacak tomurcuk ve bundan meydana gelecek çiçekler salkım şeklindedir. Tomurcuk çok sayıda çiçek taşır. Çiçeklerden meydana gelen meyveler heveng (veya tarak) üzerinde bulunur. Bir muz bitkisinde 10 - 15 heveng ve her hevangte 10 – 20 arası meyve bulunur. Böylece her ağaçtan 30 – 40 kg meyve beklenir. Muz meyvesi 5 köşelidir ve yetişme şartlarına ve çeşit özelliğine bağlı olarak 10 – 25 cm uzunluğunda olabilir.

Muz yapraklarında çok sayıda stoma dediğimiz gözenekler bulunur. Yaprağın geniş olması ve stomaların çok sayıda olması, bitkinin terleme yolu ile çok miktarda su kaybetmesine neden olur. Bu nedenle muz bitkisi toprağın sürekli nemli olmasını ister. Diğer taraftan topraktan bitki besin maddelerinin alınabilmesi için de toprağın nemli olması gerekir. Toprakta suyun azalması bitkinin fizyolojik tepki vermesine neden olur ve bitkinin performansı düşer. Aşırı sulama da muz için iyi değildir, köklerin zarar görmesine neden olur. Sonuç olarak muz bahçelerinin sık sık ve az miktarda sulanması gerektiği söylenebilir. Muz hızlı büyüyen ve çok miktarda meyve veren bir bitki olduğundan çok miktarda besin maddesine ihtiyaç duyar. Gerekli olan besin maddeleri toprak tahlili sonucuna göre ve uygun dönemlerde gübre verilerek karşılanmalıdır.

Dünya’da yaygın olan ve ülkemizde de yaygın olarak bilinen muz çeşidi “sarı muz”dur. Bunun dışında “kırmızı muz”, “elma muzu” ve “pişirmelik muz” gibi farklı muz çeşitleri de vardır. En yaygın olanı ise (sarı muzdan sonra) “kırmızı muz”dur.

Kırmızı muz en çok Güney Amerika, Güney Asya, Doğu Afrika ve Arap Emirlikleri’nde yetiştirilir. Gerek bitki yapısı gerekse meyve olarak sarı muza çok benzer. Meyveleri sarı muzdan daha yumuşak, daha kısa ve kabuğu koyu kırmızı veya mor renklidir. Meyve olgunlaştıkça kabuk rengi koyulaşır. Tat olarak sarı muza yakındır. Ayrıca karakteristik olarak hafif ahududu, mango ve çilek tadı verir, meyve dokusu hafif pembe ve kremsi yapıdadır. Ülkemizde geniş bir üretim alanı yoktur. Özellikle Anamur çevresinde deneme ve hobi şeklinde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

 

Kırmızı muzun faydaları

 

Kırmızı muz da sarı muz gibi vitamin ve mineral madde yönünden çok zengindir. İçerdiği potasyum, beta karoten, demir, B2, B6, A, E ve C vitamini ve mineral maddeler bakımından vücudun ihtiyacını büyük ölçüde karşılar. Özellikle beta karoten ve C vitamini yönünden sarı muzdan daha zengin olduğu ifade edilmektedir. Posa yönünden zengindir. Sarı muza göre daha yumuşak, kremsi yapıda ve daha tatlıdır. Bir orta boy muz 400 mg. potasyum içerir.  

Kırmızı muz; taze olarak tüketilebildiği gibi yaş pasta, marmelat, cips, çikolata, puding, bisküvi gibi ürünlerin yapımında da kullanılır.

Yorum Yap
NE DEDİLER
Henüz yorum yapılmamıştır!